Sayt yaratmaq 2026: sıfırdan sayt necə yaradılır

Bir neçə il əvvəl sayt əsasən böyük şirkətlərdə olurdu. 2026-cı ildə Azərbaycanda kiçik biznes sahibi də, fərdi mütəxəssis də öz saytını aça bilər. Aşağıda domen seçimindən saytın Google-da görünməsinə qədər bütün addımları sadə dillə izah edirik, xərcləri və ən çox edilən səhvləri də yazmışıq.

Biz 2022-ci ildən Bakıda saytların hazırlanması ilə məşğuluq. Burada saytı özünüz qurmağın da, peşəkar komandaya sifariş etməyin də real tərəflərini göstəririk ki, hansı yolun sizə uyğun olduğunu özünüz seçə biləsiniz.

Sayt yaratmağın 3 yolu

Sayt qurmaq istəyənlərin qarşısında adətən üç seçim olur.

1. Pulsuz sayt konstruktorları (Wix, Google Sites, WordPress.com)

Başlamağın ən sürətli yolu budur. Texniki bilik tələb etmir, sayt bir neçə saata hazır olur. Amma ciddi məhdudiyyətləri var: saytın ünvanında platformanın adı görünür (məsələn, adiniz.wixsite.com), reklam çıxa bilər, SEO imkanları zəifdir. Öz domeninizi qoşmaq və reklamı söndürmək adətən yalnız ödənişli planda mümkündür, sayt isə platformadan kənara köçürülmür. Platformaları pulsuz sayt yaratmaq haqqında yazımızda müqayisə etmişik.

2. Saytı özünüz yığmaq (WordPress və hazır şablonlar)

Domen və hostinq alıb WordPress üzərində sayt yığmaq mümkündür. İllik xərc təxminən 50–150 AZN olur. Amma bunun üçün vaxt və bir az da texniki səbr lazımdır. Yaxşı temaların və lazımi plaginlərin bir hissəsi ödənişlidir və illik lisenziya tələb edir. Dizayn şablon olduğu üçün sayt minlərlə başqa sayta bənzəyəcək, plaginlərin yenilənməsi və saytın təhlükəsizliyi isə tamamilə sizin üzərinizdə qalacaq.

3. Peşəkar sayt hazırlanması

Saytdan müştəri gözləyən biznes adətən bu yolu seçir. Sayt brendinizə uyğun dizayn edilir, telefonda düzgün işləyir, SEO üçün optimallaşdırılır və texniki dəstəklə təhvil verilir. Texniki işlərin hamısını komanda görür, sizdən isə tapşırıq və materiallar lazımdır. Təhvil zamanı admin paneli, bütün girişləri və saytın mənbə kodunu alırsınız, sayt işə düşəndən sonra isə səhvlərin düzəldilməsi və suallarınız üçün texniki dəstək olur.

Üç yolun fərqini qısa cədvəldə topladıq:

Peşəkar yolun mərhələlərini və sizdən hansı materialların lazım olacağını saytın hazırlanma mərhələləri haqqında yazıda ayrıca izah etmişik.

Sayt yaratmaq üçün 6 addım

Addım 1. Saytın məqsədini müəyyən edin

Sayt açmazdan əvvəl onun sizə nə üçün lazım olduğunu bir-iki cümlə ilə yazın. Məqsəd saytın növünü, növ isə qiyməti və müddəti müəyyən edir. Hazırladığımız layihələrdən nümunələrlə:

• Landinq səhifə bir xidmət, məhsul və ya kampaniya üçün bir səhifəlik saytdır.
• Vizit-kart sayt 3–5 səhifədə şirkət haqqında məlumatı, xidmətləri və əlaqəni göstərir.
• Korporativ sayt geniş strukturlu şirkət saytıdır. Xaricdə təhsil agentliyi OnlyTəhsil üçün hazırladığımız onlytehsil.com belədir.
• Portfolio saytında işlərinizi göstərirsiniz, ona görə memarlar, dizaynerlər və fotoqraflar bunu seçir. Memarlıq studiyası AA Arch Design-ın saytı aa-archdesign.com buna nümunədir.
• Onlayn mağazada kataloq, səbət və onlayn ödəniş olur, məsələn Garmin-in rəsmi distribyutorunun mağazası garmin.az və Dam Yağmuru mağazası damyagmuru.az.
• Portal və ya platformada elanlar, kataloq və istifadəçi kabinetləri olur. Müəllim kataloqu tutor.az, icarə elanları platforması icare24.az və xəritəli əmlak portalı evloq.az bu qəbildəndir.

Məqsədi yazanda saytın işini necə ölçəcəyinizi də qeyd edin: ayda neçə zəng, müraciət və ya sifariş gözləyirsiniz. Bu rəqəm sonradan saytın özünü doğruldub-doğrultmadığını görməyə kömək edəcək.

Hər növün hansı səhifə və funksiyalardan ibarət olduğunu veb sayt növləri haqqında yazıda daha ətraflı göstərmişik.

Addım 2. Domen adı seçin

Domen saytınızın internetdəki ünvanıdır, məsələn shaftali.az. Yaxşı domen qısa, yadda qalan və brendinizə uyğun olur. Azərbaycan bazarı üçün .az domeni yaxşı seçimdir: müştəridə etibar yaradır və Google-a saytın Azərbaycan auditoriyası üçün olduğunu göstərir.

Ad seçəndə tire və rəqəmlərdən qaçın, telefonda deyiləndə səhv yazılmayacaq söz seçin və adın başqa şirkətin tanınmış brendi ilə üst-üstə düşmədiyini yoxlayın. Domeni mütləq öz adınıza və ya şirkətinizin adına qeydiyyatdan keçirin. Domen icraçının adına olanda sonradan saytı başqa yerə köçürmək çətinləşir.

Addım 3. Hostinq seçin

Hostinq saytınızın fayllarının saxlandığı serverdir. Seçəndə bunlara baxın:

• Sürət (sayt 3 saniyədən tez açılmalıdır)
• SSL sertifikatı, çünki https təhlükəsizlik və SEO üçün mütləqdir
• Gündəlik ehtiyat nüsxə (backup)
• Texniki dəstək

Vizit-kart və korporativ sayt üçün adi paylaşılan hostinq çox vaxt kifayət edir. Minlərlə məhsulu olan onlayn mağaza və ya elan platforması üçün isə ayrıca virtual server (VPS) daha etibarlıdır: sayt digər saytlarla resurs bölüşmür və yük artanda yavaşlamır.

Domen və hostinqin nə olduğunu, .az domeninin necə alındığını domen nədir yazısında izah etmişik.

Addım 4. Dizayn və struktur

Ziyarətçi saytda qalıb-qalmayacağına ilk saniyələrdə qərar verir, ona görə dizayn sadə və aydın olmalıdır. Ziyarətçilərin böyük hissəsi sayta telefondan daxil olur, buna görə mobil uyğunluq (responsive dizayn) mütləqdir. Menyunu qısa saxlayın, telefon nömrəsi və əlaqə düyməsi hər səhifədə görünsün. Telefonda nömrəyə toxunanda zəng başlamalı, WhatsApp düyməsi isə birbaşa yazışmanı açmalıdır. Şəkilləri sıxılmış formatda (məsələn, WebP) yükləyin ki, mobil internetdə də sayt tez açılsın.

Kiçik biznes saytında adətən bu səhifələr kifayət edir:

• Əsas səhifə: kim olduğunuz və nə təklif etdiyiniz ilk ekranda
• Xidmətlər və ya məhsullar: hər biri üçün qısa təsvir və şəkil
• Haqqımızda: komanda, təcrübə, sertifikatlar
• İşlərimiz və ya müştəri rəyləri
• Əlaqə: telefon, WhatsApp, ünvan, xəritə və iş saatları

Addım 5. Məzmun və SEO

Sayt hazır olsa da, müştərilər onu Google-da tapmalıdır. Bunun üçün saytın SEO optimallaşdırılması lazımdır:

• Hər səhifə üçün düzgün başlıq (title) və təsvir (meta description)
• Açar sözlərə uyğun, öz yazdığınız məzmun
• Sürətli yüklənmə və mobil uyğunluq
• Daxili keçidlər və bloq yazıları

Yaxşı səhifə mətni bir mövzuya həsr olunur, başlıqları müştərinin axtardığı sözlərlə yazılır və qiymət, müddət, ünvan kimi əsas suallara cavab verir. Mətnləri, loqonu və şəkilləri əvvəlcədən hazırlayın: dizayn real məzmunla qurulanda sayt daha tez hazır olur və sonradan az düzəliş tələb edir. Axtarış sisteminin saytı necə qiymətləndirdiyini SEO-nun uğurlu veb saytlar üçün əhəmiyyəti yazısında açmışıq.

Addım 6. Saytı yayımlayın və inkişaf etdirin

Sayt dərc olunandan sonra onu Google Search Console-a əlavə edin, sosial şəbəkələrdə paylaşın və mütəmadi olaraq bloq yazıları ilə yeniləyin. Yenilənən saytın Google-da yuxarı qalxmaq şansı daha çoxdur. Search Console sizə saytın hansı sorğularla göstərildiyini də deyəcək: yeni yazı mövzularını oradan seçmək rahatdır.

Təhlükəsizliyə də vaxt ayırın. Admin panel üçün güclü parol seçin və onu bir neçə nəfər arasında bölüşməyin, hər işçiyə ayrıca giriş verin. WordPress-də nüvəni və plaginləri vaxtında yeniləyin, saytın ehtiyat nüsxəsinin həqiqətən çıxarıldığını yoxlayın.

Klinika üçün sayt necə yaradılır

Addımları real vəziyyətdə görmək üçün sadə bir ssenariyə baxaq. Tutaq ki, Bakıda kiçik stomatoloji klinika var. Pasiyentlər indiyə qədər Instagram-dan və tanışların tövsiyəsi ilə gəlib, indi isə klinika Google-da «implant qiyməti» kimi sorğularla da tapılmaq istəyir.

1. Məqsəd Sayt qəbula yazılmaq üçün müraciət toplamalıdır: zəng, WhatsApp və ya qısa forma ilə.
2. Növ Beş səhifə kifayətdir: əsas səhifə, xidmətlər və qiymətlər, həkimlər, rəylər, əlaqə. Belə sayt vizit-kart sayt sayılır, 400–800 AZN və 7–10 iş günü.
3. Domen Klinikanın adına uyğun qısa .az domeni seçilir və klinikanın adına qeydiyyatdan keçir.
4. Materiallar Klinika interyerinin və həkimlərin real şəkilləri, hər xidmətin qısa izahı və qiymət aralığı, iş saatları və ünvan hazırlanır.
5. SEO Hər xidmətə ayrıca səhifə və ya bölmə verilir ki, «implant», «diş təmizlənməsi» kimi sorğularla tapılsın.
6. Təhvildən sonra Sayt Search Console-a əlavə olunur, Google xəritəsindəki profildə saytın ünvanı göstərilir, pasiyentlərin tez-tez verdiyi suallara bloq yazıları hazırlanır.

Qəbula yazılma forması saytın qiymətinə daxildir, onun üçün ayrıca ödəniş yoxdur. Tibb sahəsində saytda nələrin olmalı olduğunu həkim və klinika saytlarının hazırlanması yazısında ətraflı yazmışıq.

Sayt üçün hansı materialları hazırlamalı

Saytı özünüz yaradırsınız, yoxsa sifariş edirsiniz, fərq etmir: məzmun sizdən gəlməlidir. Layihə ən çox materialların gecikməsi səbəbindən uzanır. İşə başlamazdan əvvəl bunları bir qovluğa toplayın:

• loqo, mümkünsə vektor formatda (SVG, AI və ya PDF)
• şirkət haqqında 2–3 abzaslıq mətn: nə vaxtdan işləyirsiniz, nə ilə fərqlənirsiniz
• xidmətlərin və ya məhsulların siyahısı, hər biri üçün qısa izah və qiymət və ya qiymət aralığı
• real şəkillər: ofis, komanda, məhsullar, görülən işlər
• telefon, WhatsApp, e-poçt, ünvan, iş saatları və sosial şəbəkə hesabları
• müştəri rəyləri, sertifikatlar və lisenziyalar, əgər varsa
• bəyəndiyiniz 2–3 saytın ünvanı və onlarda xoşunuza gələn detallar

2026-cı ildə sayt yaratmaq nə qədərə başa gəlir

Bizdə saytın qiyməti və hazırlanma müddəti belədir:

Başqa icraçılardan da təklif alırsınızsa, rəqəmlərlə yanaşı qiymətə nəyin daxil olduğunu müqayisə edin: admin panel, telefon üçün dizayn, SEO quruluşu, domenin kimin adına qeydiyyatdan keçdiyi və təhvildən sonrakı dəstək. Eyni rəqəmin arxasında tamam fərqli iş ola bilər.

Hər sayta əsas SEO quruluşu daxildir, domen, hostinq və SSL isə ilk il üçün hədiyyədir. Aralığın içində qiymət funksiyalardan, dizaynın mürəkkəbliyindən və səhifələrin sayından asılıdır. Bunun necə hesablandığını veb sayt qiymətləri nəyə görə təyin olunur yazısında açıqlamışıq. Korporativ e-poçt da pulsuz qurulur.

Sayt işə düşəndən sonra ilk ay

Sayt dərc olunanda iş bitmir. İlk həftələrdə bu işləri görün ki, sayt həm müştəri, həm də Google üçün tam hazır olsun:

1. Təhvil günüSearch Console Saytı Google Search Console-a əlavə edin və sayt xəritəsini (sitemap) göndərin.
2. İlk həftəÜnvanı hər yerdə göstərin Google xəritələrindəki biznes profilinizdə və sosial şəbəkələrin bio hissəsində saytın linkini yerləşdirin.
3. İlk həftəYoxlama Bütün formaları və düymələri telefondan yoxlayın: müraciət həqiqətən sizə çatırmı. Saytın sürətini PageSpeed Insights ilə ölçün.
4. 2–4-cü həftəAnalitika və ilk yazılar Analitika qurun ki, ziyarətçilərin haradan gəldiyini görəsiniz, müştərilərin ən çox verdiyi suallara 2–3 bloq yazısı hazırlayın.
5. Sonra hər aySearch Console hesabatı Saytın hansı sorğularla göstərildiyini yoxlayın, mətnləri və yeni yazı mövzularını buna görə seçin.

İlk həftələrdə Search Console-da məlumat az olur və bu normaldır. Səhifələr indeksləndikcə saytın hansı sorğularla göstərildiyini, hansı səhifələrə klik edildiyini görməyə başlayacaqsınız. Bu məlumatla mətnləri yeniləmək və yeni səhifə mövzularını seçmək olar.

Sayt yaradarkən ən çox edilən 7 səhv

1. Ucuz hostinq seçmək. Yavaş sayt müştərini də, Google-dakı mövqeyini də itirir.
2. Mobil versiyanı unutmaq. Ziyarətçilərin çoxu telefondan daxil olur.
3. SEO-nu sona saxlamaq. Optimallaşdırma saytın təməlində olmalıdır.
4. Mətni kopyalamaq. Başqa saytdan götürülmüş mətnlər Google-da irəli getmir.
5. Domeni icraçının adına qeydiyyatdan keçirmək. Sonradan sayt üzərində nəzarəti itirmək riski yaranır.
6. Hər şeyi birdən istəmək. Əvvəlcə lazım olan funksiyalarla başlayın, qalanını sayt işləyəndən sonra əlavə edin.
7. Saytı açıb unutmaq. Yenilənməyən sayt zamanla mövqeyini itirir.

Tez-tez verilən suallar

Nəticə

Hansı yolu seçsəniz də, işləyən saytın təməli eynidir: öz domeniniz, etibarlı hostinq, mobil uyğun dizayn və SEO. Bunlar düzgün qurulanda sayt müştəri gətirməyə başlayır. İdeyanı yoxlamaq üçün pulsuz konstruktor bəs edə bilər, amma sayt biznesin əsas satış kanalına çevriləndə öz domeni, sürətli hostinqi və fərdi dizaynı olan sayta keçmək lazım gəlir.